در باره تاریخ و ادبیات آلمان

در باره تاریخ و ادبیات آلمان

تاریخچۀ ضرب المثلهای آلمانی-2

۲

ضرب المثل هائی که از قرن ١١ تا ١۵ میلا دی جمع آوری شدند، به وضوح نشان می دهند که این ضرب المثل ها از یک منبع خاص و واحدی تغذیه نمی شدند . بلکه عناصری از فرهنگ و زبان فولکلوریک و همچنین واژگان یا جملا ت علمی ای که راه  به زبان و فرهنگ عامه گشوده بودند، و نیز ضرب المثل های عاریه ای ، که از زبان دیگری به عاریه گرفته شده بودند، تغذیه می شدند .

 

ضرب المثل هائی، مانند :

 

Eine Hand, wäscht die andere

 

یک دست، دست دیگر را می شوید.

 

که این ضرب المثل ها از دوران آنتیک سرچشمه گرفته اند. 

 

همچنین ضرب المثل هائی از قبیل:

 

Den Seinen gibt der Herr im Schlaf.

 

خدا مال خودش را در خواب می بخشد: 

 

و نیز:

 

Hochmut kommt vor dem Fall.

 

غرور قبل از سقوط (شکست) ظاهر می شود.

 

که این ضرب المثل ها نیز از انجیل عاریه گرفته شده اند. 

 

ضرب المثل های دیگری از قبیل:

 

Lügen haben kurze Beine.

 

دروغگو کم حافظه است.

 

و همچنین

 

Der Krug geht solange zum Wasser, bis er bricht.

 

کوزه آنقدر به طرف چشمه می رود، تا بشکند.

 

دوم اینکه، نه هر زمیۀ همواری لا جرم باید به عاریه گرفتن ضرب المثل ختم شود. روابط زندگی متشابه، به تجارب و ارزشیابی متشابه می انجامد. تصاویر ساده و متشابه نیز در سراسر کرۀ زمین وجود دارد.

 

 گ. ان. پرمیاکوف  در اثر با ارزش خود ثابت کرده است،که حتی در میان اقوام و مللی که تحقیقاً هیچ ارتباط فرهنگی با هم نداشته اند، ضرب المثل های متشابه زیادی وجود دارد با همۀ این تفاصیل، تعداد کثیری از اصطلا حات و ضرب المثل های آلمانی از دورۀ عتیقه (یا آنتیک) سرچشمه گرفته اند . عامل انتقال نیز گاهی کلیسا و گاهی هومانیسم بوده است . در اواخر قرن ١۵ و اوائل قرن ١۶ میلا دی دانشمندان هومانیست اروپا، نخست متوجه مجموعه ضرب المثل های بومی شدند ، که یا به زبان لا تین نوشته شده  بودند، و یا از زبانهای دیگر به زبان لا تین ترجمه شده بودند . از قبیل: بِبِل

 

Tunnicius  در سال ١۵٠٨ میلا دی ، یا Proverbia Germanica کتاب Monosticha  در سال ١۵١۴ . ولی دانشمندان هومانیست خصوصاً متوجه کتب فرهنگ جامع و کامل ضرب المثل های آنتیک یونان و روم شدند . منجمله کتاب زیر

 

. Adagiorum collectanea - . از اراسموس رتردامی .  در سال 1500  مجموعة ضرب المثل اراسموس رتردامی  توجه همگان را در اروپا به خود جلب کرده بود. قرون 15 و 16 میلادی را می توان دوران شکوفائی ضرب المثل های آلمانی دانست. در این قرون و حتی تا میانه قرن 17 میلادی ضرب المثل های آلمانی گسترش و شکوفائی خاصی یافتند . و به ضرب المثل ها در این قرون به عنوان نوعی دانش و بینش نگریسته می شد و در نوشته ها، مباحثات، منابر، کتب و مکاتبات از آنها استفاده بسیاری می شد. نویسندگان و سعرائی از قبیل سباستیان برانت، هانس ساکس ، توماس مورنر و بسیاری دیگر درِ ادبیات آلمانی را برای ضرب المثلهای آلمانی گشودند و باعث شدند تا این ضرب المثل ها وارد ادبیات آلمان و بدین طریق وارد زنذگی مردم شوند با گشوده شدن این درب ضرب المثل ها  وارد ادبیات آلمان گردند. افراد معروفی مانند مارتین لوتر، و نیز نویسندگانی که هنوز معروف نشده بودند، درروند نهضت پروتستانتیسم و جنبش کشاورزان در آلمان، در قرن ١۶ میلا دی ، ازضرب المثل در بیانات و سخنرانی ها و نوشته های خود استفاده ها کردند و از قدرت کلا م و اجمالی بودن آن بهره ها بردند ، تا حرف و مطلب خود را به مردم کوچه و بازار برسانند . مارتین لوتر حتی مجموعة کوچک و دست نوشته ای از ضرب المثلهای معروف و برا ، برای خود ترتیب داده بود که از آنها در سخنرانی ها و مکاتبات و 1534 انجیل  کتبش استفاده می کرد . هنگامی که مارتین لوتر در سال های 1522 تا را ترجمه می کرد ، باعث گردید تا بسیاری از ضرب المثل های مذهبی و کلیسائی، که قبل از مارتین لوتر نیز وجود داشتند و از آنها استفاده می شد، اینک با ترجمة انجیل رنگ بین المللی و فرا ملی به خود گرفته و در سراسر اروپا پخش گردند . این ضرب المثلها ، همانهائی هستند که ما از آنها با نام سرگردان (یا عاریه ای) نام برده ایم زیرا که بسیاری از این ضرب المثلها در سنت شفاهی اقوام بنی اسرائیل و نیز در نزد یونانیان و رومیان وجود داشته اند و بعد ها با ترجمة آلمانی مارتین لوتر از انجیل، نیز وارد فرهنگ و زبان آلمانی شدند. در زمان لوتر، موقع آن فرارسیده بود، که ضرب المثلهای آلمانی ، به زبان آلمانی وبدون وابستگی به زبان لا تین نگاشته و ثبت شوند .  این کار را شخص دانشمندی به نام یوحانس آگریکولا  در سال ١۵٢٩ میلا دی با اثری به نام

 

 (سیصد ضرب المثل عمومی) شروع کرد.Drey hundert Gemeyner Sprichwörter   

 

وی در همین سال، یعنی در سال 1529 میلادی جلد دومی به ـنها افزود با عنوان:

 

 (قسمتی دیگر) . در سال 1534 میلادی نیز مجموعه کامل تر دیگریDas Ander Teil

 

با عنوان هفتصد و پنجاه ضرب المثل آلمانی Sybenhundert und fünzig Teutsche Sprichwörter

 

را به دست چاپ سپرد. در سال 1548 نیز مجموعه خود را کامل تر کرده وچاپ کرد. نهضت پروتستانتیسم، عوامل ملی و مذهبی و نگرانی برای زبان آلمانی، اخلا ق کاری و وجدان بیدار یوحانس آگریکولا وی را تشویق به نوشتن چنین کتبی می کرد .

 

 دومین نفر در این رابطه، سباستیان فرانک می باشد، وی مجموعة دیگری از ضرب المثل های آلمانی را با عنوان “ ضرب المثل ها Sprichwörter در سال ١۵۴١ میلا دی به دست چاپ سپرد ، که در همان سال نیز جلد دومی به آن افزود . این دو مجلد، شامل بیش از ٧٠٠٠ ضرب المثل آلمانی بودند . از این دو مجلد ضرب المثل آلمانی استقبال شایانی بوجود آمد و خوانندگان زیادی را جلب کرد.   

  
نویسنده : شاپور چهارده‌چریک ; ساعت ٧:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۸/۱۱
تگ ها :